Budget Summary 2078-79 | २०७८-७९ को बजेटको सारांश

आ.व. २०७८–७९ को बजेटको सार–संक्षेप

      बजेटको आकार

      बजेटको उद्देश्य÷प्राथमिक र विशेषता

      केके छन आकर्षक प्याकेजहरु

अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेल द्वारा प्रस्तुत वि.सं. २०७८ जेठ १५ गते

      कुल बजेट ः १६ खर्ब ४७ अर्ब ५७ करोड

      चालु आर्थिक वर्षकोे तुलनामा १ खर्ब ७२ अर्ब ९३ करो रुपैयाँ बढी

बजेटको बाडफाट÷विनियोजन

      चालु खर्च ः ६ खर्ब ७८ अर्ब ६१ करोड अर्थात् ४१.२ प्रतिशत

      पँजीगत खर्च ः ३ खर्ब ४७ अर्ब २६ करोड अर्थात् २२.७ प्रतिशत

      वित्तीय खर्च ः २ खर्ब ७ अर्ब ९७ करोड अर्थातर् १२.६ प्रतिशत

      प्रदेश र स्थानिय तहमा ः ३ खर्ब ८६ अर्ब ७१ करोड अर्थात् २३.५ प्रतिशत

स्रोत व्यवस्थापन

      राजस्व ः १० खर्ब २४ अर्ब ९० करोड

      बैदेशिक ऋण ः ३ खर्ब ९ अर्ब २९ करोड

      आन्तरिक ऋण ः २ खर्ब ५० अर्ब

      बैदेशिक अनुदान ः ६३ अर्ब ३७ करोड

बजेटका उद्देश्यहरु

      कोभिड–१९ को महामारीबाट नागरिकको जीवन रक्षा गर्ने,

      अर्थतन्त्रको शीघ्रपुनरुत्थान गर्न आर्थिक गतिविधि एवम विकास निमार्णका कार्यक्रमलाई तीव्रता दिन,े

      राज्यको लोककल्याणकारी भुमिकालाई सुद्रिढ बनाउने सामाजिक सुरक्षा एवम् संरक्षण प्रदान गर्ने सामाजिक न्यायसहितको समृद्धि हासिल गर्ने,

      सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रमा उपलब्धस्रोत र साधनलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा परिचालन गर्दै उत्थानशिल अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने ।

बजेटका उद्देश्यहरु हासिल गर्न देहाय कमोजिम प्राथमिकता निर्धारण गरेको

      कोभिड–१९ को रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचारका लागि परीक्षणको दायरा विस्तार, उपचारको ब्यवस्था, स्वास्थ्य उपकरण तथा सामग्रीको आपूर्ति निःशुल्क खोपको सुनिश्चितता, स्वास्थ्य पुर्बाधार चिकित्सक एवम् स्वास्थ्य कर्मीहरुको प्रभावकारि परिचालन,

      कोभिड–१९ बाट प्रभावित परिवारलाई राहत, निजीक्षेत्रलाई प्रोत्साहन, सहुलियत र पुनरुत्थानका माध्यमबाट आर्थिक गतिविधी विस्तार,

      श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने तथा रोजगारी गुमाएका श्रमिकलाई काम र रोजगारीको सुनिश्चितता,

      सबै नेपालीलाई जीबनक्रममा आधारित सामाजिक सुरक्षा र संरक्षण,

      कृषि उत्पादन एवम् उत्पादकत्त्व अभिवृद्धि र खाद्य सुरक्षाको प्रत्याभुति,

      जीवनयोगी एवम् सीपयुक्त शिक्षाको लागि पूर्वाधारमा लगानी,

      तीव्र औद्योगिकीकरण र शिघ्र प्रतिफल प्राप्त हुने रणनीतिक महत्त्वका पूर्वाधारण निर्माण,

      संघ प्रदेश र स्थानीय तहबीत समन्वय र सहकार्य मार्फत सन्तुलित विकास,

      सबै प्रकारका विभेद र असमानताको अन्त्य, समन्यायिक विकास र विकासका प्रतिफलमा न्यायपुर्ण पहँच,

      उत्तरदायी शासकीय ब्यवस्था, शान्ति सुरक्षाको प्रत्याभुति, भष्टाचार नियन्त्र, 

 

बजेटको मुख्य विशेषताहरु

••••••••••••••••••••••••••••••••••

⇨आर्थिक वृद्धिदर र मुद्रास्फ्रिती दर ६.५ प्रतिशत हुने अनुमान

⇨'कोभिड नियन्त्रणमा बजेट केन्द्रित,उपचार र खोप सुनिश्चितताका लागि बजेट कमी हुन नदिने'

⇨'खोप व्यवस्थापनका लागि २६ अर्ब ७५ करोड रुपैया बिनियोजन

⇨'कोभिड महामारी रोकथाम र उपचारका लागि ३७ अर्ब ५३ करोड रूपैयाँ बिनियोजन'

⇨'मुलुकभरका ५२ हजार महिला स्वास्थ्य स्वयं सेविकाको यातायात भत्तामा शत प्रतिशत वृद्धि,अब मासिक १२ हजार रूपैयाँ पाउने'

⇨'ढल्केबर,बर्दघाट र लम्कीमा ट्रमा सेन्टर निर्माणको लागि बजेट बिनियोजन'

⇨सशर्त अनुदान तर्फ प्रदेशलाई ३७ अर्ब ८७ करोड र स्थानीयत तहलाई १ खर्ब ७३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बिनियोजन गरिएको छ ।

⇨प्रदेशलाई वित्तिय समानिकरण अनुदान ५७ अर्ब ५४ करोड र स्थानीय तहलाई ९४ अर्ब सामानिकरण अनुदान विनियोजन गरेको

⇨समपुरक अनुदान तर्फ १२ अर्ब ३७ करोड र बिषेश अनुदान तर्फ १२ अर्ब ४६ करोड विनियोजन भएको छ

⇨निरोगी नेपाललाई नागरिक जागरण कार्यक्रम सञ्चालन गरिने, स्वास्थ्य वीमाअन्तर्गत ५० प्रतिशत घरपरिवारलाई पहुँच ल्याउनका लागि ७ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको

⇨सामाजिक सुरक्षा भत्ता ३३ प्रतिशत वृद्धि, वृद्ध भत्ता ४००० पुग्यो

⇨सामाजिक सुरक्षा कोषमा योगदानकर्ता र रोजगारदाताले योगदान गर्नुपर्ने जेठ र असार महिनाको योगदान रकम सरकारले व्यहोर्ने

⇨'युवालाई ५ प्रतिशत ब्याजदरमा २५ लाखसम्मको कर्जाको व्यवस्था गरिने'

⇨सरकारी कर्मचारीलाई १० दिनको भ्रमण बिदा, निजीलाई प्रोत्साहन गरिने

⇨निषेधाज्ञा अवधिभरको विद्युत महसुलमा ५० प्रतिशतसम्म छुट

⇨'५ वर्षभित्र नेपाललाई चामलमा आत्मनिर्भर बनाइने

⇨आगामी एक वर्षमा १ लाखलाई नि:शुल्क तालिम दिने

⇨ रसायनिक मल कारखाना बनाउनको लागि तीन वर्षभित्र रासायनिक मल कारखाना खोल्नको लागि १२ अर्ब रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको

⇨प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम अन्तर्गत दुई लाख रोजगारी सिर्जना गर्न १२ अर्ब बजेट छुट्याईएको

⇨सबै प्रदेशमा भू बैंक स्थापना, खाली जग्गा व्यवसायिक खेतीमा लगाइने

⇨भूमिहिन दलित, सुकुम्बासी, जग्गाविहिनलाई आगामी आर्थिक वर्षमा जग्गाधनी पुर्जा उपलब्ध गराइसक्ने घोषणा

⇨गरिबी निवारण कोष खारेज गर्ने

⇨साउन १ गतेदेखि ४० माइक्रोनभन्दा पातलो प्लाष्टिकको झोला उत्पादन तथा बिक्रीवितरण रोक लगाउने

⇨पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने हलुका सवारी लाई २०८८ सम्म विद्युतीय सवारीले विस्थापन गरिने

⇨मौसम सम्बन्धी सूचना प्रवाहका लागि सरकारले छुट्टै टेलिभिजन सञ्चालन गर्ने भएको छ ।

⇨मदन भण्डारी विज्ञान तथा प्रविधि विश्व विद्यालय आगामी वर्ष संचालनमा ल्याइने

⇨सरकारले नीजी क्षेत्रसँग मिलेर मेड इन नेपाल, मेक इन नेपाल अभियान सञ्चालन गर्ने भएको छ ।उक्त अभियानमार्फत सिमेन्ट, औषधि र फलामे डण्डीमा निर्यात तथा प्रर्वधन गरिने

⇨चितवनको अयोध्यापुरीमा राम मन्दिर बनाईने

⇨दलित, मुस्लिम र मुक्त कमलरी महिलालाई उच्च शिक्षासम्म सबै विषय पढ्नेका लागि नि:शुल्क पढ्न पाउने व्यवस्था गरेको

⇨बालविकास केन्द्रका शिक्षक र कर्मचारीको तलव १५ हजार पुग्यो

⇨चलचित्र उद्योगलाई निषेधाज्ञा अवधिभरको विद्युत शुल्क छुट, इजाजत तथा नवीकरण शुल्क पनि नलाग्ने

⇨काठमाडौं उपत्यकामा सञ्चालित उद्योगलाई मकवानपुरको मयुरधाप औद्योगिक क्षेत्रमा स्थानान्तरण गरिने

⇨हुम्लाको सदरमुकाम सिमिकोटलाई आगामी वर्षमा राष्ट्रिय राजमार्गमा जोडिने

⇨तीनकुने-जडिबुटिमा सुरङ मार्ग निर्माणका लागि १ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ विनियोजन

⇨पूर्वपश्चिम राजमार्गलाई सुरक्षा व्यवस्थासहित विस्तार गर्न १५ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ ।

⇨२ वर्षमा सबै सामुदायिक विद्यालयमा नि:शुल्क ईन्टरनेट ।

⇨मुस्ताङमा यूरेनियम सम्भाव्यताको अध्ययन गरिने ।

⇨झापाको दमकमा अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशाला । २ वर्षमा सप्पन्न हुने ।

⇨पूर्वपश्चिम रेलमार्ग सहितका रेलमार्ग आयोजनाका लागि १० अर्ब ३ करोड बजेट छुट्याएको

⇨दार्चुलादेखि ताप्लेजुङसम्म हिमालय पदमार्ग बनाइने,

⇨विद्युतीय सवारीसाधनलाई प्रोत्साहन गर्दै काठमाडौंमा नयाँ १ सय वटा विद्युतीय बस संचालन गर्ने

⇨विद्युतबाट चल्ने घरायसी सामग्रीको भन्सार मूल्य घटाउने

⇨१ लाख ६८ हजार घरका खरका छाना जस्तापाताले विस्थापित गरिने, अनुदान ७५ हजार

⇨संसद विकास कोषको नामले परिचित ‘स्थानीय पूर्वाधार साझेदारी कार्यक्रम’ खारेज

⇨साउन १ गतेदेखि मोबाइल डिभाइस म्यानेजमेन्ट सिस्टम सञ्चालनमा ल्याइने ।

⇨ताप्लेजुङको सुकेटारस्थित विमानस्थललाई स्व.पर्यटनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको नामबाट नामाकरण गरेको छ भने स्व. आङछिरिङ शेर्पाको नामबाट चुहानडाँडा विमानस्थलको नाम राखिने

⇨भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणका लागि ३३ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ

⇨नेपाल पत्रकार महासंघको सदस्य रहेका पत्रकारलाई सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा निशुल्क उपचारको व्यवस्था गर्ने घोषणा

⇨२ वर्षमा सबै नेपालीलाई राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रदान गरिने

⇨सुरक्षाकर्मीको राशन भत्ता १५ प्रतिशत भएको

⇨सबै राष्ट्रसेवक कर्मचारीको तलव दुई हजार रूपैयाँले वृद्धि भएको छ भने १० लाखको दुर्घटना विमा र १ लाखको स्वास्थ्य बीमा हुने

⇨वर्षमा २० लाखसम्म कारोबार गर्नेलाई आयक करमा ९० प्रतिशत छुट, २० लाखदेखि ५० लाखसम्म करोबाबार गर्नेलाई आयक करमा ७५ प्रतिशत छुट, ५० लाख देखि १ करोडसम्म कारोबार गर्नेलाई आयकरमा ५० प्रतिशत छुट दिइएको